Có lắm bạn trai mất đi nét mặt non nớt, êm diệu của thời măng sữa. Nhục tình vì đó là động lực cho đời sống uyên ương của vợ chồng. Ơû đây chúng ta khoan đặt lý tưởng của ái tình, đừng nói vấn đề luân lý, nghĩa là bảo ái tình phải thế nào, làm sao.
Bằng chứng trong công giáo có bao nhiêu thánh khiết trinh. Nhưng để được sáng tỏ hơn về nội tâm của bạn trai và để các nhận xét tâm lý trong các phần trước được có giá trị giáo dục, tôi viết thêm chương sau. Cùng những tâm hồn khó thuyết dụ trên tôi xin dâng từng chữ mấy lời vàng ngọc ấy.
Người ta lại càng phải phán đoán làm sao về tác giả của các trữ vật đó. Trong giới nam hay nữ cũng vậy, mười kẻ có ưu điểm thì có một vài mang khuyết điểm. Bạn nên dùng trực giác, nhìn kỹ một bạn trai rồi âm thầm nói với thượng đế: Lạy Người, quả tay sáng tạo của Người là huyền diệu.
Bịnh thời đại đã làm bao nhiêu lương tâm bạn trai không còn biết phân biệt được lành dữ. Thời xưa hay ở thôn quê trong giới ít học, không phải người ta không biết yêu đâu. Những cuộc gặp gỡ với bạn gái, làm cho bạn trai thích các lối chào hỏi, chuyện vãn, giúp đỡ nhau.
Họ nói năng, hành động, có cử chỉ, thái độ phần nhiều, theo lý trí, ý chí. Kinh thánh gọi người vợ là bạn đời của đàn ông. Mendousse thì từ lúc 13 tuổi trở đi, những xương ngang và xương dọc của bạn trai tiến nhanh về dài cũng như to.
Các đồ vật trong gia đình dưới mắt họ, bị coi là cũ kỹ quá. Đời họ trở nên phiền toái. Thì chính Tạo hóa đã sáng tạo từ hư vô nhân loại đó nhưng sau khi cho ra đời ông Adong và bà Evà.
Có nhiều sách viết tính giáo dục về mặt khoa học, vệ sinh thì đáng khen, nhưng rất mù quáng về luân lý. Xã hội thời nay loạn nhất về quyền sử dụng nó. Họ không có thói quen hay nói đúng hơn chưa chịu có thói quen đi sâu vào sự tìm hiểu cái hư cái thực.
Mà coi chừng mấy câu: cây xiên bên nào ngã bên nấy, ai gieo gió thì gặt bão luôn vô nghĩa đâu. Chắc ta đã thấy nhiều nam thanh bị tiếng người ta gán là trợt rìu, trật búa. Ơû đây ta đừng chỉ hiểu trong lãnh vực tình dục mà hiểu trong nhiều địa hạt khác nhau.
Nhưng cách chung bạn trai không có tâm hồn lầy lụa sớm quá vậy. phát triển chớp nhoáng từ 13 đến 18 tuổi. Có biết bao nhiêu trường hợp, người lớn tưởng bạn trai thiếu niên có mắt mà không thấy.
Không phải vìtính tự nhiên tốt nầy mà không có bạn trai đánh lộn. Trong mười thanh niên có đến tám người không yêu vì người tình mình học giỏi, có đầu óc cao thượng, có những hành vi anh hùng mà yêu vì cái mà người ta gọi là nhan sắc. Bạn trai lối 12, 13 tuổi có sự sinh hoạt trí tuệ kỳ lạ.