Đây là một sự khác biệt vô cùng quan trọng giữa lối tư duy «sách vở» và lối tư duy «thế giới thực tế». Cũng như tư duy lôgic dựa trên ngôn ngữ biểu tượng của cách cư xử (một thế giới riêng), tư duy mới lạ dựa trên những hệ thống khuôn mẫu của cách cư xử (cũng là một thế giới riêng). Liệu chúng ta làm thế nào để thử nghiệm được ý tưởng này.
Trong lĩnh vực đào tạo các doanh nhân, người ta chú trọng đến khả năng đưa ra quyết định. Sự sáng tạo liên quan tới sự thay đổi, sự đổi mới, sáng kiến, ý tưởng mới và các thức kết hợp mới. Giá trị của chiếc mũ xanh lá cây tư duy chính là cơ hội để tất cả mọi người nỗ lực một cách sáng tạo.
Liệu chúng ta có thể xem giá bán thịt gà tây ở mức này là mức giá nhằm mục đích nhanh chóng tranh thủ khách hàng? Họ thích là những người nắm giữ phần phải. Mũ vàng: Màu vàng biểu thị sự sáng sủa và lạc quan.
Trước khi chúng ta có những hành động hoặc đưa ra những quyết định dựa trên những sự kiện thu thập được, chúng ta cần phải kiểm tra lại sự việc đó. Nó đưa ra phương hướng để tất cả chúng ta phấn đấu giải quyết vấn đề một cách tốt hơn. Bởi thật là ngớ ngẩn khi chúng ta cứ thực hiện theo bất cứ ý tưởng nào nêu ra mà chưa hề cân nhắc đến những rủi ro có thể xảy tới.
Và đó chính là hướng đi mà những hành động, kế hoạch sẽ diễn ra. luận được đưa ra với những điều kiện đi kèm: nếu điều này là sự thật thì. …Chiếc mũ đen có vai trò xác định những thiếu sót và để cho chiếc mũ xanh tư duy sửa những lỗi đó.
Lúc này sự xét đoán nhường chỗ cho sự tiến triển. Mọi người thường là những người “chơi” tuyệt vời trong “một trò chơi” khi họ nhận thức được rằng họ đang tạo ra những sự tiến triển. Lối tư duy chiếc mũ trắng căn cứ vào những thông tin hữu ích.
Chiếc mũ đen là công cụ thể hiện lối tư duy thường được sử dụng nhiều nhất. Chẳng hạn, thay vì làm cho ai đó ngại ngùng khi bạn hỏi thẳng rằng bạn muốn biết cảm xúc của người đó, bạn chỉ việc yêu cầu người đó đội chiếc mũ đỏ, hoặc khi bạn muốn yêu cầu ai hãy tạm gác những cân nhắc cẩn trọng, bạn bảo họ hãy thôi đội chiếc mũ đen. Nếu một người biết tiếp theo sẽ đến một chiếc mũ đen được sử dụng, thì anh ta sẽ chuẩn bị và sử dụng nó tốt hơn so với việc thình lình được yêu cầu sử dụng và đưa ra những ý kiến tức thời vì lo sợ hết thời gian.
Điểm đặc biệt của chiếc mũ đen khi mọi người sử dụng nó để tư duy, mọi người không phải băn khoăn rằng mình đã không thể công bằng để nhìn về cả hai phía của 1 vấn đề tại cùng một thời điểm. Ở chương sau, các bạn sẽ biết thêm rằng lối tư duy chiếc mũ xanh cũgn giữ một vai trò quan trọng trong việc thiết lập ý tưởng mới. Nhưng một khi mọi người đã được giới thiệu và áp dụng phương thức tư duy «6 chiếc mũ», mọi người sẽ chọn cách thay đổi thói quen cẩn trọng thường trực.
Đó đó, đã đến lúc chúng ta cần sử dụng chiếc mũ đen. Cùng với thời gian, hiệu quả của việc áp dụng phương thức tư duy "Sáu chiếc mũ" càng được thể hiện rõ ràng thông qua những phản hồi từ những người áp dụng. Lối tư duy chiếc mũ vàng có thể liên quan tới việc đưa ra một ý tưởng đã được sử dụng trước đó và thúc đẩy nó trở thành hiện thực.
Áp dụng phương thức tư duy "Sáu chiếc mũ", thời gian rút xuống chỉ còn 45 phút. Nhưng khía cạnh quan trọng nhất chính là việc bạn có thể ra hiệu cho chính bản thân bạn. Và tư duy mới lạ chính là một cách nhận thức theo hướng cố gắng làm thay đổi những khuôn mẫu tư duy sẵn có.